Qamadigu waa mid ka mid ah saddexda dalag hadhuudh ee ugu waaweyn adduunka, wuxuuna quudiyaa in ka badan saddex-meelood meel dadka dunida. Soomaaliya, waxaa lagu beeri karaa gobollada dhaadheer ee qabow sida qaybaha waqooyi iyo dhulalka waraabka leh. Hagahani wuxuu kuu sharxayaa sida loo beero qamadi waxsoosaar leh oo tayo sare leh.

Magaca Sayniska iyo Noocyada

Qamadigu magaciisa sayniska waa Triticum aestivum, wuxuuna ka tirsan yahay qoyska cawska (Poaceae). Waxaa jira laba nooc oo waaweyn: qamadiga xilliga qabowga (winter wheat) iyo qamadiga xilliga guga (spring wheat). Dhulalka kulul sida Soomaaliya, spring wheat oo wakhti-gaaban ayaa ugu habboon.

Muhiimadda iyo Nafaqada

Qamadiga waxaa laga sameeyaa rooti, baasto, iyo daqiiq loo isticmaalo cunto badan. Wuxuu hodan ku yahay karbohaydrayt, borotiin (gluten), fiber, iyo fiitamiinada B. Beerista qamadiga gudaha ayaa yaraysa ku-tiirsanaanta soo dejinta dibadda oo xoojisa amniga cuntada ee dalka.

Shuruudaha Cimilada

Qamadigu wuxuu jecel yahay cimilo qabow-dhexaad ah, heerkul u dhexeeya 15 ilaa 25 darajo. Kuleylka aad u sarreeya (ka badan 32 darajo) xilliga ubaxa wuxuu yaraynayaa wax-soosaarka. Wuxuu u baahan yahay 400 ilaa 600 mm biyo. Sidaa darteed dhulalka dhaadheer ee qabow ama waraabka ayaa ugu fiican.

Ciidda iyo Diyaarinta Dhulka

Qamadigu wuxuu ku fiican yahay ciid loamy ah oo si fiican biyaha u dhaamiya, pH 6.0 ilaa 7.5. Falaar dhulka 20 ilaa 25 cm, ka dibna jabi guluufyada si aad u samayso sariir iniin oo khafiif ah. Ka saar hadhaaga dalagyadii hore iyo cawska si aad uga hortagto cudurrada.

Xulashada Iniinaha iyo Beerista

Dooro noocyo la xaqiijiyey oo cudur-adkaysi leh oo ku habboon deegaankaaga. Tirada iniinaha waa 100 ilaa 125 kg/hektar. Beero safaf 20 cm kala fog, qoto 3 ilaa 5 cm. Beerista safafka ah waxay fududaysaa xakamaynta cawska iyo gurashada.

Waraabinta iyo Bacriminta

Qamadigu wuxuu u baahan yahay biyo joogto ah, gaar ahaan xilliga xididaynta, jeexitaanka madaxa, iyo buuxinta miraha. Bixi bacriminta nitrojiin laba jeer: qeyb marka la beero iyo qeyb marka dhirtu weynaato. Baadhitaanka ciidda ayaa ku caawiya go'aaminta qadarka saxda ah.

Cudurrada iyo Cayayaanka

Cudurrada ugu waaweyn ee qamadiga waa caaryada birta (rust), oo caleemaha ka dhigta guduud ama madow. Ka hortag adigoo isticmaalaya noocyo iska-caabin leh iyo iniin daaweysan. Cayayaanka sida aphids iyo dixiriga waxaa lagu xakameeyaa kormeer joogto ah iyo xakamaynta bayoolojiga. Wareejinta dalagga waxay yaraysaa cudurrada.

Gurashada, Kaydinta iyo Suuq-geynta

Qamadigu wuxuu diyaar u yahay gurasho 100 ilaa 130 maalmood ka dib, marka miruhu adkaadaan oo qoyaanku gaadho 13 ilaa 14 boqolkiiba. Guro, shiid, oo si fiican u qalaji ka hor kaydinta. Kaydi joonyado ama bakhaarro qallalan si looga hortago tukubaha. Ku iibi warshadaha daqiiqa iyo suuqyada deegaanka.