Galleyda waa dalagga saddexaad ee adduunka ka cunto-bixiya, ka dib bariiska iyo qamadiga. Soomaaliya iyo Geeska Afrika, waa cuntada aasaasiga ah ee qoysaska iyo ilo dakhliyeed ganacsi. Hagahan wuxuu sharaxayaa tallaabo-tallaabo sida loo beero galley waxsoosaar leh.

Magaca Sayniska

Galleyda waxay leedahay magaca sayniska Zea mays, waxayna ka tirsan tahay qoyska Poaceae (cawl-yaalka), oo ay sidoo kale ka mid yihiin bariiska, qamadiga, iyo masaggada.

Muhiimadda

Galleyda waxay siisaa 30% nafaqada caaqilka ee dadka Geeska Afrika. Waxay leedahay kalooriiyo (carbohydrates), borotiin, fiber, iyo fitamiinno B. Sidoo kale waxaa loo isticmaalaa cuntada xoolaha, biyo-galleyga (corn oil), iyo waaberyaha. Suuq ahaan, galleyda waxay siisaa beeralayda dakhli sannadle ah ku salaysan habab ku habboon — dhul yar oo si fiican loo maamulay wuxuu soosaaraa 4–8 tan/hektar.

Shuruudaha Cimilada

Galleyda waxay ku korta cimilo diiran. Heerkulka ku habboon waa 21–32°C. Waxay u baahan tahay 500–800 mm oo roob ah xilliga kobciska oo dhan (90–120 maalmood). Heerkul ka hooseeya 15°C wuxuu joojiyaa koritaanka, halka ka sarreeya 35°C uu yareeyo wax-soosaarka. Soomaaliya, Gu' (Abriil–Juun) iyo Deyr (Oktoobar–Nofambar) ayaa xilliyada ugu fiican.

Shuruudaha Ciidda

Galleyda waxay door bidaa ciid loamy ah oo qoto 60 cm ah oo si fiican biyaha u qabsata. pH-ga ku habboon waa 5.5–7.0. Ciid si fiican u nadiifsan, oo aan lahayn dhagaxyo iyo xididada hore. Ku dar walxo dabiici ah (compost) 15–20 tan/hektar si aad u kor u qaaddo bacrinta.

Diyaarinta Dhulka

Falaarta dhulka 25–30 cm qoto, ka dibna jabi guluufyada labadii jeer. Hubi inaad samayso "fine seedbed" — ciid khafiif ah oo aysan jirin guluufyo waaweyn. Ku dar compost 2 toddobaad ka hor beerista. Dhulka qaylcan, samee saraar (furrows) ama beero kor u kacsan si waraab u fiicnaado.

Xulashada Iniinaha

Dooro iniinaha hybrid (F1) oo waxsoosaar leh sida DK 8031, WH 502, H614, ama kuwa adkaysi-abaaraha leh sida DroughtTEGO iyo SC Duma. Tirada iniinaha loo baahan yahay waa 20–25 kg/hektar. Marna ha isticmaalin iniinaha laga gurtay sannadii hore haddii ay hybrid yihiin — way kala go'aan oo wax-soosaarka way hoos u dhacaa 30%.

Beerista

Ku qodo iniinaha qoto 3–5 cm ah toos oo ku ah ciidda. Masaafadu waa 75 cm safafka dhexdooda iyo 25 cm dhirta dhexdooda — taas oo siisa 53,000 dhirta/hektar. Marna ha beerin marka ciidda qalalan tahay — sii waraab marka hore. Geli iniinaha 2 god kasta, ka dibna ka jar kii daciifka ah marka caleemaha 4 ay soo baxaan.

Waraabinta

Galleyda waxay u baahan tahay 500–800 mm biyo ah. Saddex wakhtiyo waa muhiim ah: (1) 30 maalmood ka dib beerista — xididada ay sameeyaan. (2) Xilliga ubaxa (50–60 maalmood) — biyo la'aan halkan wuxuu yareynayaa wax-soosaarka 50%. (3) Buuxinta miraha (70–90 maalmood) — biyaha ayaa horseeda miisaanka miraha. Sii 25 mm asbuuc kasta caadi ahaan, 40 mm xilliga ubaxa.

Bacriminta

Bixi 200 kg/hektar DAP marka aad beerto. Ku dar urea (100 kg/hektar) 2 jeer: 25 maalmood ka dib beerista (khorja waayo), iyo 45 maalmood (xilli ubaxa). Hubi inaad isticmaasho potash haddii ciidda ay yarayd. Cilmi-baadhista ciidda mar walba ayaa loo baahan yahay si la xulo bacrimin saxan.

Maaraynta Cawska

Cawska sannadle ah ee Striga waa cudur weyn galleyda Soomaaliya iyo Geeska Afrika — wuxuu yareeyaa wax-soosaarka 50–100%. Iska dhig adigoo: (1) wareeji dalagga (digirta caawiya). (2) Ka saar cawska gacanta 2–3 jeer xilliga kobciska, gaar ahaan 30 iyo 45 maalmood ka dib beerista. (3) Beero noocyo Striga-iska caabin u leh (IR maize). Iska ilaali falaarta culus marka galleyda ay kor u baxayso — way dhaawici kartaa xididada.

Cudurrada Caanka ah

  • Maize Lethal Necrosis (MLN)cudur fayras ah oo dilaaya beerta gebi ahaanteed; xal kaliya waa noocyada iska caabin u leh.
  • Gray Leaf Spot (Cercospora zeae-maydis)barar madow oo caleemaha; isticmaal fungicide ku salaysan azoxystrobin.
  • Maize Streak Viruscaleemaha xariiqo cad oo daboolaya; faafiyaha waa leafhoppers — xakamee xeerar.
  • Common Rust (Puccinia sorghi)barar guduud oo caleemaha; mancozeb wuxuu xakameeyaa.

Cayayaanka Caanka ah

  • Fall Armyworm (Spodoptera frugiperda)cayayaanka ugu khatarsan galleyda; isticmaal Bt (Bacillus thuringiensis), neem oil, ama spinosad.
  • Stem Borer (Busseola fusca)jiidha jirka galleyda; isticmaal noocyada Bt iyo dabin pheromone.
  • Aphidsnuugaan dhalada caleemaha; insecticidal soap ama ladybugs natural.

Gurashada

Galleyda waxay diyaar u tahay gurasho 90–120 maalmood ka dib beerista. Calaamadda: caleemaha way qalashay, "silks" madow yihiin, oo iniinaha adag yihiin. Riix iniinta — haddii dharbaaxo lagu sameeyo dhaawac la'aan, way diyaar tahay. Qoyaanku waa inuu yahay 20–25% xilliga gurashada.

Kaydinta Gurashada Ka Dib

Qoyaanka galleyda waa inuu hoos u dhaco 12–13% kahor kaydinta. Qalji qorraxda 2–3 cisho ama isticmaal qaadayaal qalalin (driers). Kaydi PICS bags (3 lakab plastic) ama silos qaboojin leh. Tani way xakameyn doontaa cayayaanka iyo aflatoxin. Hubi joogteynta degaanka — qoyaan iyo cayayaan way wadaagaan.

Suuq-geynta

Galleyda waxay leedahay raadiyo joogto ah cunto iyo cuntada xoolaha. Ku iibi xilliyada qiimaha ugu sarreeya — 4–6 bilood ka dib gurashada. Sahmin shirkadaha cuntada xoolaha (poultry, livestock feed) — waxay iibsadaan boqolaal tan oo gallayda ah. Sidoo kale, dalalka deriska sida Itoobiya iyo Kenya, iyo Khaliijka Carabta, waxay raadiyaan galley tayo sare ah.