Xilliga jiilaalka (Jiilaal: Janaayo–Maarso, Hagaa: Juun–Sebtembar) Soomaaliya wuu sii dheeraanayaa cimilada darteed. Beerista xilliyadan waxay u baahan tahay drip irrigation, noocyo adkaysi leh, iyo dhulgudbinta sax ah.Dry seasons (Jiilaal: Jan–Mar, Hagaa: Jun–Sep) are lengthening in Somalia. Dry-season farming relies on drip irrigation, tolerant varieties, and tight water budgeting.موسم الجفاف يتطلب إدارة دقيقة.Ukame huitaji udhibiti makini.
Dalagga Adkaysiga ahTolerant CropsالمحاصيلMazao
- Masaggada (sorghum), pearl millet — 250–400 mm.Sorghum, pearl millet — 250–400 mm needed.ذرة رفيعة ودخن.Mtama, ulezi.
- Cowpea, mung bean — 60–90 maalmood, biyo yar.Cowpea, mung bean — 60–90 days, low water.لوبيا.Kunde.
- Cassava, sweet potato — abaar-adkaysi leh.Cassava, sweet potato — drought-tolerant tubers.كسافا.Mihogo.
- Mango, papaya, guava — geedaha xididada qoto dheer.Mango, papaya, guava — deep-rooted fruit trees.مانجو وبابايا.Maembe.
Maamulka BiyahaWater Managementإدارة المياهMaji
Drip irrigation 100% (sprinkler-ka khasaaraa). Mulch lazimi ah. Waraabin aroor hore (5 AM) si looga hortago qubasho. Hubi nidaamka cadaadiska maalin walba.100% drip (sprinklers lose too much). Mulch is mandatory. Water at dawn (5 AM) to cut evaporation. Check pressure daily.تنقيط 100%.Drip 100%.
Saamaynta XoolahaLivestock InteractionالماشيةMifugo
Ka difaac beerta xoolaha cuni doonaayo dalagga oo bilaash leh — xilliga jiilaalka, xoolaha aad u baahan caws. Beero hadiyad cawska (Napier, Cenchrus) ahaan firewall + xoolaha quudin.Protect crops from livestock seeking free fodder in dry months. Plant grass strips (Napier, Cenchrus) as a buffer and a fodder bank.احمِ المحصول من الماشية.Linda mazao.
