Xilliga Deyr (roobka gaaban ee Oktoobar–Diseembar) ayaa soo dhow — waana fursadda labaad ee sannadka ee beeraleyda Soomaaliyeed ay dalag ku helaan ka dib Gu'ga. Bishaan (Sebtembar) waa wakhtiga saxda ah ee lagu diyaargaroobo: dhul-diyaarin, iniin-xulasho, iyo qorshe biyo. Talooyinkan kooban ayaa kaa caawin doona inaad si guul leh ugu talaggasho Deyr.

Waa maxay Deyr?

Soomaaliya waxaa jira laba xilli roob: Gu' (Abriil–Juun, roobka weyn) iyo Deyr (Oktoobar–Diseembar, roobka gaaban). Deyr wuu ka roobkiisu yar yahay Gu', wuuna ka sii lamaman yahay (mararka qaar wuu yaraan karaa) — sidaa waxaa muhiim ah in la beero dalagyo wakhti-gaaban oo abaar-adkaysi leh, oo la maareeyo biyaha si xikmad leh.

Diyaargarow hadda (Sebtembar)

  • Dhulka diyaari: falaar oo nadiifi cawska ka hor roobka, samee xeryo qabashada biyaha (bunds/half-moons) dhulalka roob-yar.
  • Iniin tayo leh hel: xulo noocyo wakhti-gaaban oo la xaqiijiyey; daweynta iniinaha ka hortagta cudurrada.
  • Bacrin & digo: ku dar compost ama digo bislaatay si aad ciidda u xoojiso.
  • Qalab hubi: tuubbooyinka waraabka, bamka, iyo joonyadaha kaydinta hubi inay diyaar yihiin.

Dalagyada ku habboon Deyr

Maadaama Deyr uu roob-yar yahay, doorbid dalagyo wakhti-gaaban oo abaar-adkaysi leh: digir (cowpea), masago, dawa (pearl millet), digir cagaaran, iyo simsim. Meelaha waraabka leh, khudaar sida basal, yaanyo, iyo basbaas ayaa Deyr si fiican ugu baxa. Isticmaal Jadwalka Beeritaanka si aad u aragto bilaha saxda ah dalag kasta.

Biyaha iyo khataraha

Deyr mararka qaarkood wuu yaraan karaa ama si aan sinnayn u da'i karaa. Ka fogow inaad kalsooni buuxda saartid hal beer oo roob-ku-tiirsan; kaydi biyaha roobka, oo isticmaal waraab-toosan haddii ay suurtogal tahay. Gobollada webiyada (Shabeelle & Jubba), Deyr wuxuu keeni karaa daadad — la soco digniinaha oo diyaari kanaalka bixinta biyaha. Had iyo jeer eeg saadaasha cimilada rasmiga ah ka hor inta aadan wax badan beerin.

Talo guud

Ku beero xilliyo kala duwan (staggered) si aadan khatarta oo dhan hal wakhti u gelin. Isku dheellitir dalagyada la cuno iyo kuwa la iibiyo. Isticmaal qalabka bilaashka ah ee Beylood — Jadwalka Beeritaanka, Cimilada, iyo Xisaabiyaha — si aad go'aan xog ku salaysan u gaadho. Ku guuleyso Deyr!

Ilo: Talooyinkani waxay ku salaysan yihiin qaababka caadiga ah ee xilliyada Soomaaliya. Had iyo jeer la soco saadaasha rasmiga ah ee FAO SWALIM iyo Wasaaradda Beeraha ee gobolkaaga.